Μουσική

16/05/2022

Ο Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι γεννήθηκε στις 7/5/1840, ρωσικής καταγωγής. Συνέθεσε συμφωνική μουσική και μπαλέτο, την εποχή του ρομαντισμού. Η λίμνη των Κύκνων είναι το διασημότερο έργο του. Μπαλέτο σε τέσσερις πράξεις.

Η 9η Μάη είναι ημερομηνία ορόσημο για τον 20ο αιώνα και την σύγχρονη Ιστορία της ανθρωπότητας. Καταγράφτηκε ανεξίτηλα στην συλλογική συνείδηση και μνήμη των λαών ως η Μεγάλη Αντιφασιστική Νίκη. Το ίδιο ανεξίτηλα καταγράφτηκε στο νου και τις καρδιές εκατομμυρίων εργαζόμενων σε όλο τον κόσμο ο καθοριστικός ρόλος της Σοβιετικής Ένωσης, που έδωσε περισσότερες από 20 εκατομμύρια ζωές στον αγώνα ενάντια στο φασισμό-ναζισμό.

Ο Ιερός πόλεμος γράφτηκε τον Ιούνιο του 1941 σε μουσική του σπουδαίου Αλεξάντρ Αλεξαντρόφ, ιδρυτή της περίφημης Χορωδίας του Κόκκινου στρατού και συνθέτη του ύμνου της ΕΣΣΔ. Οι στίχοι ήταν του Βασίλι Λεμπέντεφ Κούματς. Λέγεται ότι τραγουδήθηκε για πρώτη φορά στις 26 Ιουνίου του 1941 έξω από τον σιδηροδρομικό σταθμό Μπελαρούσκι στη Μόσχα από το 1/4 της χορωδίας γιατί οι υπόλοιποι έφευγαν για το μέτωπο. Στις 24 Ιουνίου του 1941, η εφημερίδα Ισβέστια δημοσίευσε το ποίημα του Κούματς που ξεκινούσε με τον στίχο:

«Υψώσου μεγάλη χώρα.
Σήκω για τον Ιερό πόλεμο,
να τσακίσουμε τις μαύρες ορδές των φασιστών…».

Ο ελληνισμός της Ουκρανίας ήταν ο πλέον συγκροτημένος σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Δείγματα πολιτισμού, τοπικές διάλεκτοι, από το 1778. Τότε, οι Έλληνες, μεταφέρονται από την Κριμαία, με εντολή της Αικατερίνης, μετά τη νίκη των Ρώσων επί των Τατάρων, στη βόρεια περιοχή της Αζοφικής θάλασσας. Ρηχή θάλασσα 13ων μέτρων. Εκεί, εγκαταστάθηκαν στη στέπα και τη Μαριούπολη αλλά και σε 33 χωριά. Οι περισσότερες διάλεκτοι ήταν σε μορφή προφορικής παράδοσης. Την ίδια στιγμή ήταν δύσκολο να υιοθετήσουν την ομιλούσα γλώσσα της ελληνικής επικράτειας. Τα γερμανικά στρατεύματα ισοπέδωσαν τόσο την Κριμαία όσο και τη Μαριούπολη. Συμμετείχαν σε πρώτο και δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και στο τέλος του έστησαν ξανά τα χωριά τους. Τα χωριά-συνεταιρισμοί-κολχόζ ήταν αμιγείς ενώσεις, στο πλαίσιο της ενσωμάτωσης των εργατικών σωματείων και της πρωτοπόρας πολιτικής ηγεσίας στην Ένωση Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών με την αυτοδιάθεση των λαών σε πρώτο πλάνο ενάντια σε φυλετικούς, θρησκευτικούς και γλωσσικούς περιορισμούς και διαχωρισμούς. Συμμετείχαν στον αντιφασιστικό πόλεμο με την έκδοση φυλλαδίων και την ίδρυση-άνθηση (1920-1940) λογοτεχνικής σχολής. Μάλιστα, σε τρεις γλώσσες. Την τοπική, ελληνική διάλεκτο, τη ρωσική αλλά και τα ουκρανικά. Επίσης, από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 και μέχρι τα τέλη του 1930, εκδιδόταν στη φωνητική διάλεκτο, η ελληνική εφημερίδα Κολλεκτιβιστής. Ωστόσο, δεδομένου ότι υπήρξε χάσμα με τη γλώσσα της ελλαδικής επικράτειας, η ελληνική μπήκε στα σχολεία ως μάθημα ξένης γλώσσας και από το 1991, στη Μαριούπολη, δημιουργήθηκε έδρα ελληνικών σπουδών και αργότερα προήχθη σε Πανεπιστήμιο ανθρωπιστικών σπουδών με την είσοδο μαθημάτων όπως τα οικονομικά και τα νομικά. Από τα 45 άτομα προσωπικά, μετά το 2014, έμειναν 10 και το τμήμα υποβιβάστηκε στην τέταρτη βαθμίδα εκπαίδευσης.

Η Ουκρανία, ως κομμάτι της Σοβιετικής Ένωσης ήταν μια πολυεθνική χώρα. Συγκεκριμένα, στην απογραφή του 2001, καταγράφηκαν 120 διαφορετικές εθνικές μειονότητες.

Το τραγούδι, Μαύρη είναι η νύχτα (1943) είναι συνδεδεμένο με τη ψυχή του σοβιετικού λαού κατά τη διάρκεια του μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου. Λυρικό και τρυφερό, διαποτισμένο με το αίσθημα της νοσταλγίας για τα αγαπημένα πρόσωπα των στρατιωτών που ήταν μακριά, ξεφεύγει από τα γνώριμα εμβατήρια αλλά παραμένει ηρωικό μέσα στην απλότητα του. Γράφτηκε για την ταινία του Λεονίντ Λούκοφ «Οι δυο στρατιώτες» το 1943 σε στίχους του Βλαντίμιρ Αγκάτοφ και μουσική του Νικήτα Μπογκοσλόσκι. Έγινε πολύ δημοφιλές εξαιτίας της ερμηνείας του Μαρκ Μπερνές.

«Μαυρη νύχτα και μόνο οι σφαίρες σφυρίζουν στη στέπα
έχω πίστη σε σένα αγάπη μου κι αυτή η πίστη με προφυλάσσει από τις σφαίρες
είμαι χαρούμενος και ήρεμος στη μάχη του θανάτου
γιατί ξέρω ότι ότι κι αν συμβεί θα με συναντήσεις γεμάτη αγάπη».

To 2014 οργανώθηκε από τους Αμερικάνους και την Ευρωπαϊκή Ένωση πραξικόπημα. Όμως, ήδη από το 2004 και την πορτοκαλί επανάσταση είχαμε την εμφάνιση ναζιστικού, ένοπλου μηχανισμού με κέντρο το Λβιβ. Οι κάτοικοι της Ουκρανίας είναι δίγλωσσοι. Τότε, άρχισε, συστηματικά, να καλλιεργείται ένας ουκρανικός εθνικισμός για το διαχωρισμό του πολιτισμού των δύο λαών. Οι εθνικιστές θεωρούσαν, περιφρονητικά, τους Έλληνες της Ουκρανίας, ρωσόφιλους. Στις ανατολικές περιοχές ο καθαιρεθείς Πρόεδρος του 2014 είχε το 70% των ψήφων. Αργότερα, τόσο το κόμμα του όσο και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ουκρανίας, τέθηκαν εκτός νόμου και έτσι το 50% του πληθυσμού, έμεινε χωρίς ουσιαστική εκπροσώπηση. Ο τωρινός, ο Ζελένσκι, κατάργησε 11 κόμματα, μεταξύ αυτών και την αξιωματική αντιπολίτευση. Ο λαός, ανατολικά του Δνείπερου, θεωρήθηκε, ανεπιθύμητος ακόμη και με την αποσιώπηση και την απαγόρευση της ρωσικής γλώσσας, στους δημόσιους φορείς, όπως δικαστήρια, πανεπιστήμια και υπηρεσίες του κράτους. Μπήκαν απαγορεύσεις σε ραδιοφωνικές, τηλεοπτικές μεταδόσεις και στις εκδόσεις των βιβλίων στη ρωσική γλώσσα. Οι ανατολικές ουκρανικές περιοχές έχουν 8 εκατομμύρια Ρώσους αλλά διπλάσιο αριθμό ομιλούντων τη ρωσική.

Το εμβατήριο των υπερασπιστών της Μόσχας είναι ένα ρωσικό στρατιωτικό εμβατήριο που γράφτηκε κατά τη διάρκεια της Μάχης της Μόσχας από τον Κόκκινο στρατό. Η μουσική είναι του Μπόρις Μοκρούσοφ και οι πέντε στίχοι του ποιήματος ανήκουν στον Αλεξέι Σουρκόφ και πρωτοδημοσιέυτηκαν στην εφημερίδα του Κόκκινου στρατού στις 3 Νοεμβρίου του 1941.

Το 1942 ηχογραφήθηκε για τις ανάγκες του βραβευμένου με όσκαρ ντοκιμαντέρ: Η Μόσχα αντεπιτίθεται των Ιλία Κοπάλιν και Λεονίντ Βαρλάμοφ κι έγινε παγκόσμια γνωστό.

«Αφθαρτος τοίχος, ατσάλινη άμυνα.
Τσακίστε, καταστρέψτε τον εχθρό!».

Όταν η Κριμαία ενσωματώθηκε στη Ρωσία, 13 ελληνικές κοινότητες αποκόπηκαν από τον κορμό των ελληνόφωνων περιοχών της Ουκρανίας. Το ίδιο συνέβη και με την αυτονόμηση των περιοχών του Ντονιέσκ και του Λουχάνσκ. Παράλληλα, στη Μαριούπολη, με τη βοήθεια των ολιγαρχών της περιοχής, φτιάχτηκαν ιδιωτικοί στρατοί. Οι Αζόφ ιδρύθηκαν από τον ολιγάρχη Πολομόνσκι ο οποίος μισθοδοτούσε και έντυνε με στολές και εμβλήματα το συγκεκριμένο τμήμα. Τα νέα σύνορα, περνούν μέσα από τα ελληνικά χωριά διότι έχουν εγκατασταθεί τεθωρακισμένα σε εκείνες τις περιοχές. Στην ανατολική Ουκρανία, από το 2014 και μέχρι πριν την έναρξη του πολέμου, είχαν χαθεί 14000 άμαχοι από τις φασιστικές επελάσεις. Από το 1991 μέχρι το 2010, σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο του υπουργείου Εσωτερικών της Ουκρανίας, είχαν εγκατασταθεί 2500 πυρήνες προτεσταντικών οργανώσεων, με σημείο εκκίνησης τις Ηνωμένες Πολιτείες. Με τη δύναμη του χρήματος, προσηλύτισαν τον εξασθενημένο λαό από την αντεπανάσταση και λειτούργησαν διαβρωτικά στην αποκοπή της σύνδεσης με το σοβιετικό παρελθόν και την σχεδιοποιημένη οικονομία. Η εξαθλίωση έκανε τους κήρυκες των θρησκειών, Δούρειο Ίππο για την εισβολή των κεφαλαιοκρατικών αξιών.

Το τραγούδι των πεδιάδων σε μουσική του Λεβ Κνίπερ και στίχους του Βίκτορ Γκούσεφ γράφτηκε το 1933 και αποτέλεσε μέρος της συμφωνίας “Ενα ποίημα για έναν στρατιώτη της Κομσομόλ” του 1934. Οι αυθεντικοί στίχοι αναφέρονται σε έναν στρατιώτη του Κόκκινου Στρατού, ο οποίος με υπερηφάνεια φεύγει από το σπίτι του για να πολεμήσει τους εχθρούς της πατρίδας του.

Οι Αζόφ εγκαθιστώντας τα πυροβολεία τους στις ταράτσες των σπιτιών δέχτηκαν τα πυρά των ρωσικών δυνάμεων μετά τον εντοπισμό των πρώτων από τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη των δεύτερων. Οι περισσότερες καταστροφές είναι σε βαριές, σοσιαλιστικού τύπου, κατασκευές. Η Μαριούπολη έχει δύο μεγάλα εργοστάσια. Το ένα, το Ιλιτσά, στην ακμή του έως το 2014 απασχολούσε 70000 εργαζόμενους με μήκος 18 χιλιόμετρα. Βγάζουν μέταλλο και κατασκευάζουν και τανκς. Είναι σαφές ότι οι Ρώσοι δεν θέλουν να κατεδαφίσουν τους συγκεκριμένους δύο βιομηχανικούς σταθμούς.

Βασική βιβλιογραφία αποτέλεσαν τα ντοκιμαντέρ του Στέλιου Ελληνιάδη για τους Έλληνες της Ουκρανίας και τον ελληνισμό της Διασποράς.


Πρόσφατα Άρθρα